SİMSAR KAVRAMI VE SİMSARLIK SÖZLEŞMESİ
Av. Mustafa Alper KÜÇÜKYILMAZ
Sözleşme ilişkisine girmek isteyen tarafların birbirlerini bulmaları ayrı yerde faaliyet göstermeleri, aynı dili konuşmamaları gibi çeşitli nedenlerden ötürü güçlük oluşturabilir. Bu güçlüğü ortadan kaldırmak için uygun bir ortam hazırlamak üzere simsar denilen aracıların faaliyetlerinden yararlanırlar.
Simsarlık sözleşmesi Türk Borçlar Kanunu’nun 520-525 maddeleri arasında düzenlenen ve doktrindeki genel kabule göre de eksik iki taraf borç yükleyen bir sözleşmedir. Simsarlık sözleşmesi simsarın, taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkanının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması halinde ücrete hak kazandığı sözleşme olarak tanımlanmıştır.
Simsarlık sözleşmesinin yapılması, herhangi bir şekle bağlı tutulmamıştır. Simsar ile onun hizmetinden yararlanan tacir arasındaki ilişki, geçici niteliktedir. Kural olarak simsar, belli bir sözleşmenin yapılması için görevlendirilir ve bu sözleşmenin yapılması üzerine simsarın tacirle ilişkisi son bulur.
Simsar ticari işlere ilişkin sözleşmelerin yapılması konusunda da faaliyet gösterebilir. Ancak bu durum onun farklı bir hukuki rejime tabi tutulmasını gerektirmez. Simsarın, aracılık faaliyetini meslek şeklinde, devamlı surette yapması gerekli değildir. Bir sözleşmenin yapılmasına arızi olarak aracılık eden kişi hakkında da ilgili hükümler uygulanır. Simsar, aracılık faaliyetini ücret karşılığında yapar. Simsar, tacir konumunda ise yaptığı aracılık faaliyeti karşılığında ücret isteme hakkına sahiptir.
Simsarın ücret talep edebilmesi için yürütülen aracılık faaliyeti sonucunda sözleşmenin kurulmuş olması lazımdır. Simsarın faaliyetine rağmen taraflar arasında bir sözleşme kurulamamışsa, simsar ücret ödenmesini isteyemez. Ancak simsar ile müvekkili arasındaki sözleşmede, aracılık faaliyeti sözleşme yapılmasına müncer olmasa dahi simsara ücret verileceğinin kararlaştırılması mümkündür.
Simsarın temel yükümlülüğü, sözleşme kurulması için imkanları araştırmak ve imkan bulunduğu takdirde durumu müvekkiline bildirmektir. Ancak simsarlık sözleşmesi ile simsara, kurulacak sözleşmenin şartlarını müzakere etmek, pazarlığını yapmak suretiyle aracılıkta bulunmak görevi de verilebilir. Simsar, aracılık faaliyetini iyi niyet kuralları çerçevesinde, basiret ve sadakatle yerine getirmek, müvekkiline ait iş sırlarını saklamakla yükümlüdür.
Simsarlık ücretinin belirlenmesinde taraflar serbest bırakılmıştır. Eğer simsarlık sözleşmesinde bu hususta bir düzenleme yapılmamışsa; ücret, tarifelere, bunlar da yoksa mahalli teamüle göre belirlenecektir. Simsarlık ücreti konusunda mahalli teamül de yoksa ücret, hakim tarafından belirlenecektir.
Kaynakça:
Aydemir E./Memiş Y./Ruhi, A./Uçakhan, S./Bahadır, Ç.: Hukuk Davaları, Ankara, 2016
Arkan, S.: Ticari İşletme Hukuku Ankara, 2017.
Kayar, İ.: Ticari İşletme Hukuku, Ankara, 2018.
