NÜFUS KAYDININ DÜZELTİLMESİ DAVASI

Av. Mustafa Alper KÜÇÜKYILMAZ

Gerçek kişilerin doğum, evlenme ölüm gibi kamuyu da ilgilendiren bazı özel hallerin kayıtlara geçmesi söz konusu olmaktadır. Bu kayıtlarda yer alan bilgilerin gerçeği yansıtmaması söz konusu olabilir. Bu durumlarda, kayıtların düzeltilmesi gerekecektir. 

Kayıtlarda yer alan bilgilerin gerçeği yansıtmaması maddi bir hatadan kaynaklanıyorsa, mahkeme kararına ihtiyaç olmaksızın nüfus memuru kendiliğinden bunu düzeltebilecektir. Aile kütüklerine tescil edilmesi gereken bilgilerden; dayanak belgesinde bulunduğu halde nüfus kütüklerine hatalı veya eksik olarak tescil edilen ya da hiç yazılmayan bilgiler veya mükerrer kayıtlar maddi hata kapsamında değerlendirilir. Bu maddi hatalar dışında kalan hallerde ise mahkeme kararının bulunması zorunludur. 

Doğum veya ölüm raporuna göre düzenlenmiş olmak kaydıyla, yurt içinde doğum veya ölüm tutanaklarının düzenlenmesinde maddi bir hata olması ve doğum ya da ölüm raporunun aslının ibraz edilmesi halinde; yapılacak değerlendirme sonucunda adı, soyadı, ana ve baba adı, cinsiyet, doğum yeri, doğum tarihi, evlenme tarihi ve ölüm tarihinde gerekli düzeltme işlemi yapılacaktır. 

Dayanak belgelerindeki bilgilerin aile kütüklerine işlenmesi sırasında yapılmış bir maddi hata söz konusu değil ise aile kütüğünün herhangi bir kaydında düzeltme veya değişiklik ancak mahkeme kararıyla yapılabilecektir. 

Nüfus Kanunu’nun 46.maddesine göre, “Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları” ibaresi yer aldığından, herhangi bir sınırlama olmaksızın nüfus kütüğünde mevcut her kaydın düzeltilmesinin istenebileceği kuşkusuzudur. 

İlgili Yargıtay Kararları 

Görevli Mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. 

Yargıtay 20. Hukuk Dairesine göre, “Eldeki dava, nüfus kayıt düzeltmesine ilişkin olduğuna göre, 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Yasasının 35.vd. maddeleri uyarınca bu aşamada davanın genel hükümlerine göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.” denilmiştir. (Yargıtay 20. HD. Esas No: 2008/5024, Karar No: 2008/7115, Karar Tarihi: 08.05.2008). 

Yaş Tespiti Konusunda Sağlık Raporu Alınmalıdır.

Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin bir kararında da “Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre; bu tür davalarda, doğum tarihinin düzeltilmesi istenenin gerçek yaşının tespiti için tam teşekküllü bir hastaneye gönderilerek sağlık kurulu raporu aldırılması zorunludur. Mahkemece, adı geçenlerin yaşının tespiti için tam teşekküllü bir hastaneden sağlık raporu alınıp gösterilecek sair deliller toplanmadan, salt taraf beyanları ile yetinilip davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir” denilmektedir. (Y. 18.HD. Esas no: 2011/10374, Karar No: 2012/530, Karar Tarihi: 24.01.2012). 

Kaynakça: 

Aydemir E./Memiş Y./Ruhi, A./Uçakhan, S./Bahadır, Ç.: Hukuk Davaları, Ankara, 2016 

Gençcan, Ö.: Aile Hukuku, Ankara 2011. 

 Oğuzman, K./Özer, S./Özdemir, S.: Kişiler Hukuku Ankara 2021. 

Öztan, B.: Medeni Hukukun Temel Kavramları, Ankara 2019. 

Yargıtay Kararları.