MALA ZARAR VERME SUÇU

Mala Zarar Verme Suçu Türk Ceza Kanunu’nun 151. Maddesinde  şu şekilde düzenlenmiştir;

“Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi , mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.”

Maddenin tanımından da anlaşılacağı üzere mala zarar verme suçu şikayete bağlı bir suçtur ve Mağdur, suçun fiilini ve failini öğrenmesinden itibaren 6 aylık hak düşürücü süre içerisinde şikayetçi olmalıdır. Ancak Mala Zarar verme suçunun nitelikli halleri ( TCK m.152) şikayete bağlı  değildir, savcılık herhangi bir talep olmaksızın resen (kendiliğinden) suçun soruşturmasını yapar ve mağdurun şikayetini geri çekmesi davayı düşürmez.

 Mala Zarar Verme Suçunun nitelikli halleri Türk Ceza Kanunu’nun 152. Maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir;

“(1) Mala zarar verme suçunun;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında,

b) Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş her türlü eşya veya tesis hakkında,

c) Devlet ormanı statüsündeki yerler hariç, nerede olursa olsun, her türlü dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında,

d) Sulamaya, içme sularının sağlanmasına veya afetlerden korumaya yarayan tesisler hakkında,

e) Grev veya lokavt hallerinde işverenlerin veya işçilerin veya işveren veya işçi sendika veya konfederasyonlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

f) Siyasi partilerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve üst kuruluşlarının maliki olduğu veya kullanımında olan bina, tesis veya eşya hakkında,

g) Sona ermiş olsa bile, görevinden ötürü öç almak amacıyla bir kamu görevlisinin zararına olarak,

İşlenmesi halinde, fail hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(2) Mala zarar verme suçunun;

a) Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak,

b) Toprak kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olmak suretiyle,

c) Radyasyona maruz bırakarak, nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanarak,

işlenmesi halinde, verilecek ceza bir katına kadar artırılır.

(3) (Ek: 18/6/2014-6545/65 md.) Mala zarar verme suçunun işlenmesi sonucunda haberleşme, enerji ya da demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmetinin geçici de olsa aksaması hâlinde, yukarıdaki fıkralar hükümlerine göre verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.”

Yukarıda da bahsettiğimiz üzere Mala Zarar Verme Suçunun Nitelikli Hali şikayete bağlı değildir, savcılık suçu öğrendiği anda kendiliğinden soruşturma başlatır.

Mala Zarar Verme Suçunun Türk Ceza Kanunu'nun 151. Maddesindeki düzenlenen basit hali uzlaştırma kapsamına girmektedir.  Uzlaşma kapsamında olan suçlarda öncelikle uzlaştırma prosedürü takip edilir. Eğer uzlaşma sağlanmazsa yargılanmaya devam edilir.

Mala Zarar Verme Suçu kanun metninden de anlaşılacağı üzere 6 farklı şekilde işlenebilir.  Bular suçun maddi unsurlarıdır.

1-    YIKMAK SURETİYLE MALA ZARAR VERME

2-    TAHRİP ETMEK SURETİYLE MALA ZARAR VERME

3-    YOK ETME SURETİYLE MALA ZARAR VERME

4-    MALI KULLANILAMAYACAK DERECEDE BOZMA SURETİYLE MALA ZARAR VERME

5-    KİRLETMEK SURETİYLE MALA ZARAR VERME

6-    MALI KULLANILAMAZ HALA GETİRMEK SURETİYLE MALA ZARAR VERME

Yukarıda saydığımız suçun işleniş biçimlerinden en farklı olanı Kirletmek Suretiyle Mala Zarar Verme Suçunun işlenilmesidir. Kirletmek dışındaki suçun işleniş biçimlerinin hepsinde kısmen veya tamamen malın kullanılmasını zorlaştıran, malı kullanılamayacak hale getiren bir durum vardır.  Kirletmek fiilinden anlaşılan ; taşınır veya taşınmaz malın, önceki hale getirmek için gereğinden fazla çaba gerekmesi, malın değerinde azalma , malın görünümünde değişikliğe yol açan durumdur.  Mağdurun arabasını çizmek , sprey boya ile boyamak gibi durumlar örnek gösterilebilir.

Suçun Manevi unsuru ise kasttır.  Kast, suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesidir. Fail, başkasının malına zarar verdiğini bilmeli ve sonucu istemelidir. Mala Zarar Verme Suçunun taksirli hareket ile işlenmesi mümkün değildir.

Mala Zarar Verme Suçunda Etkin Pişmanlık

Fail, suçu tamamlamasına rağmen savcılık soruşturma başlatmadan, iddianame düzenlenmeden önce mağdurun zararını gidermesi halinde Hakim ilgili suçun cezasını 2/3’üne kadar indirebilir.  Eğer dava açıldıktan sonra mağdurun zararı giderilse hakim 1/2 oranında cezanın indirilmesine karar verebilir.

Mala Zarar Verme Suçunda Cezada İndirim Halleri

Mala Zarar Verme Suçu, haklarında ayrılık kararı verilmiş olan eşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamayan kardeşlerden birinin, aynı konutta beraber yaşamakta olan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derecede kayın hısımlarının zararına olarak işlenmesi halinde suç şikayete tabidir; şikayet edilirse ilgili akraba hakkında verilecek ceza yarı oranında indirilir.

Mala Zarar Verme Suçunda Şahsi Cezasızlık Halleri

Türk Ceza Kanunun 167. Maddesindeki düzenlemeye göre ;

1-Eşlerden biri diğer eş aleyhine bu suçu işlediğinde (eşler hakkında ayrılık kararı verilmemiş olması gerekir),

2-Üstsoy veya altsoyunun veya bu derecede kayın hısımlarından birinin veya evlat edinen veya evlatlık aleyhine işlenirse,

3-Aynı konutta beraber yaşayan kardeşlerden biri aleyhine işlenirse

Suçu işleyen akraba aleyhine ceza verilmez.