AİLENİN KORUNMASI ve KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİ KAPSAMINDA İSTEMLER

Av. Mustafa Alper KÜÇÜKYILMAZ

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği madde 6 şu şekilde düzenlenmiştir: “Kanun kapsamında korunan kişilerle ilgili olarak aşağıdaki tedbirlerden birine, birkaçına veya uygun görülecek benzer tedbirlere delil veya belge aranmaksızın mülkî amir tarafından ilgilinin talebi, Bakanlık veya kolluk görevlilerinin başvurusu üzerine ya da resen karar verilebilir: a) Kendisine ve gerekiyorsa beraberindeki çocuklara, bulunduğu yerde veya başka bir yerde uygun barınma yeri sağlanması, b) Diğer kanunlar kapsamında yapılacak yardımlar saklı kalmak üzere, geçici maddi yardım yapılması, c) Psikolojik, meslekî, hukukî ve sosyal bakımdan rehberlik ve danışmanlık hizmeti verilmesi, ç) Hayatî tehlikesinin bulunması hâlinde, ilgilinin talebi üzerine veya resen geçici koruma altına alınması, d) Gerekli olması hâlinde, korunan kişinin çocukları varsa çalışma yaşamına katılımını desteklemek üzere dört ay, kişinin çalışması hâlinde ise iki aylık süre ile sınırlı olmak kaydıyla, on altı yaşından büyükler için her yıl belirlenen aylık net asgari ücret tutarının yarısını geçmemek ve belgelendirilmek şartıyla Bakanlık bütçesinin ilgili tertibinden karşılanmak suretiyle kreş imkânının sağlanması.”

Tedbir kararı Türkiye’nin mahkeme olan her il ve ilçedeki mahkemelerinden istenebilecektir. Mağdur olan aile bireyi için tedbirin en çabuk alınabileceği yer önemlidir. Uygulamada, taraflar arasında boşanma davası açılmış ise 6284 Sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler de boşanma davasına bakan mahkemeden istenmektedir. 

6284 Sayılı Kanun’un 20.maddesine göre; Kanun kapsamındaki başvurular ile verilen kararların icra ve infazı için yapılan işlemlerden yargılama giderleri, harç, posta gideri ve benzeri hiçbir isim ile masraf alınamaz. 

Şiddet mağduru ve şiddet uygulayanla aynı haneyi paylaşmasa da aile veya hanede ya da aile mensubu sayılan diğer kişilere, tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişilere, kadınlara; yalnızca kadın oldukları için uygulanan veya kadınları etkileyen cinsiyete dayalı bir ayrımcılık ile kadının insan hakları ihlaline yol açan kişinin, fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesiyle veya acı çekmesiyle sonuçlanan veya sonuçlanması muhtemel hareketleri, buna yönelik tehdit ve baskıyı ya da özgürlüğün keyfi engellenmesini de içeren toplumsal, kamusal veya özel alanda meydana gelen fiziksel, cinsel, psikolojik, sözlü veya ekonomik her türlü tutum ve davranışa maruz kalmaları halinde, ilgili mercilere müracaat etmek suretiyle tedbir talebinde bulunabilirler. 

Şikayet ve ihbar mercilerine şiddet mağduru dışında bir şahıs tarafından olayın yazılı, sözlü veya başka bir şekilde bildirilmesi suretiyle de yapılabilir. Sözlü ihbarlar tutanağa geçirilir. 6284 Sayılı Kanun 8 Mart 2012’de TBMM’den geçmiş ve yasalaşmıştır. Ancak daha önce yürürlükte bulunan 4320 Sayılı Kanun ile çok büyük farlılıklar barındırmamaktadır. Bu kanun ile Aile mahkemesi hakimi dışında mülki amirlere de daha sonra hakime sunmak kaydı ile şiddet mağdurunu korumak için bir takım tedbirleri alma yetkisi verilmiştir. 

İlgili Yargıtay Kararı 

6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasaya Muhalefet 

Yargıtay 2. Hukuk Dairesine göre, “6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununa, 31.3.2011 tarihli 6217 Sayılı Kanunun 3. maddesiyle ilave edilen Geçici 3. maddenin ( 1. ) fıkrası gereğince; 1086 Sayılı Kanunun temyize dair hükümlerinin uygulanması gerekmiştir. 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Yasaya muhalefet eyleminden dolayı şiddet uygulayan E. Ş.'in, anılan Kanunun 13/1. maddesi gereğince 5 gün zorlama hapsine tabi tutulmasına dair Mersin 2. Aile Mahkemesi'nin 15.11.2012 tarihli ve 2012/584-584 değişik iş sayılı kararını müteakip Düzce Cumhuriyet Başsavcılığının söz konusu zorlama hapsinin kesinleştirilmediği hususundaki itirazının reddine dair Mersin 3. Aile Mahkemesi'nin 20.12.2012 tarihli ve 2012/641-641 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, 6284 Sayılı Kanunun 9. maddesinde, " ( 1 ) Bu Kanun hükümlerine göre verilen kararlara karşı tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ilgililer tarafından aile mahkemesine itiraz edilebilir. ( 2 ) Hakim tarafından verilen tedbir kararlarına itiraz üzerine dosya, o yerde aile mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması halinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için 1. daireye, o yerde aile mahkemesinin tek dairesi bulunması halinde asliye hukuk mahkemesine, aile mahkemesi hakimi ile asliye hukuk mahkemesi hakiminin aynı hakim olması halinde ise en yakın asliye hukuk mahkemesine gecikmeksizin gönderilir. ( 3. ) İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir. İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir." ve 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanununun 4. maddesindeki "Mahkumiyet hükümleri kesinleşmedikçe infaz olunamaz." şeklindeki hükümleri karşısında, Mersin 2. Aile Mahkemesi tarafından verilen zorlama hapsi kararının itiraza tabi olduğu, kesinleşme işleminin bu aşamadan sonra yapılması gerektiği, bu sebeple itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” denilmektedir. (Y. 2.HD. Esas no: 2014/17763, Karar No: 2015/3728, Karar Tarihi: 05.03.2015). 

Kaynakça: 

Aydemir E./Memiş Y./Ruhi, A./Uçakhan, S./Bahadır, Ç.: Hukuk Davaları, Ankara, 2016 

Kılıçoğlu, A.:  Aile Hukuku, Ankara, 2022. 

Gençcan, Ö.: Aile Hukuku, Ankara 2011. 

Öztan, B.: Medeni Hukukun Temel Kavramları, Ankara 2019. 

Yargıtay Kararları.